Online Teknoloji ve Haber Bloğu
30 Yıldır Çözülemeyen Bilişim Varsayımı Çözüldü

30 Yıldır Çözülemeyen Bilişim Varsayımı Çözüldü

Bu ay yayınlanan bir çalışma, bilgisayar devresi bloklarının temel yapısı hakkındaki yaklaşık 30 yıllık varsayımı sonuçlandırdı. Bu hassasiyet varsayımı, en yetkin bilgisayar profesörlerini yıllardır çaresiz bırakıyordu fakat ortaya çıkan yeni tahlil o kadar kolaydı ki tek bir tweet içerisinde anlatıldı.

Teksas Üniversitesi'nden Scott Aaronson, “Bu varsayım, teorik bilişim ve kombinasyon bilimlerindeki en karmaşık ve en utanç verici varsayım olarak biliniyordu. Dahası, bu varsayım üzerine araştırmalar yapıp başarısız olanların sayısı dahi bilinmiyor” halinde bir açıklama yaptı.

Bu varsayım, Boole fonksiyonunu temel alıyor. Boole fonksiyonuysa sınırlı sayıdaki girdileri (0'lar ve 1'ler) tek bir çıktıya dönüştürüyor. Bilgisayarlarda kullanılan tüm devreler de Boole fonksiyonunun bir kombinasyonu olarak önümüze çıkıyor.

Yıllar ilerledikçe bilişim profesörleri bir Boole fonksiyonunun karmaşıklığını ölçebilecek teknikleri ortaya çıkardı. Her ölçüm, girdinin nasıl bir çıktıya dönüştüğünü inceliyordu. Örneğin Boole fonksiyonunun (kabaca tabir etmek gerekirse) 'yolları'nın 'hassasiyeti', girdi bitinin çıktı bitini değiştirme ihtimalini hesaplıyor. Bunun yanı sıra 'sorgu karmaşası' da çıktıdan emin olmak için kaç adet girdi sorgulamanızı hesaplıyor.

Her ölçüt, Boole fonksiyonunda nadir bir pencere sağlıyor fakat bilişim profesörleri, neredeyse tüm ölçütlerin tek bir çerçeveye uyduğunu, bu yüzden rastgele birinin kıymetinin sair kıymetlerle aşağı yukarı benzediğini belirtti. Sadece bir karmaşıklık ölçütü uymuyordu; o da hassasiyetti.

1992 yılında Noam Nisan ve Mario Szegedy, 'hassasiyet'in bu çerçeveye uymadığını ileri sürdü. Bu da Boole fonksiyonu araştırmaları için korkunç bir varsayım halini aldı.

Emory Üniversitesi'ndeki matematikçi Hao Hung ise hassasiyet varsayımının küpün zaviyelerinin kombinasyonuyla ilgili olduğunu anlatan iki sahifelik dahice lakin son radde kolay bir araştırma yayınladı.

Fransız Ulusal Ilmî Araştırma Merkezi'nden Claire Mathieu, Boole fonksiyonunu anlatırken bir banka senaryosunu örnek verdi. Bir krediye başvurulduğunu öne süren Mathieu, evet/hayır yanıtlı soruların düşünülmesini söyledi. Test bittiğindeyse bankacı sonuçları hesaplayıp kişinin krediye makul olup olmadığını belirtecekti. Bu süreç Boole fonksiyonunun bir örneğini oluşturuyordu. Yanıtlarınız girdilerdi ve bankacının yanıtıysa çıktıydı.

Müracaatınız reddedildiği devir birtakım verdiğiniz yanıtlarda yalan söylemeniz durumunda krediyi alıp alamayacağınızı merak edebilirsiniz. Vereceğiniz yanıt sonucunda çıktınızın değişme mümkünlüğü varsa bilişim eksperleri Boole fonksiyonunun o hususî soruya 'hassas' olduğunu belirtiyor. Şayet verdiğiniz karşılıkların yedi adedini değiştirdiğinizde çıktınız değişikliğe uğruyorsa Boole fonksiyonunuzun hassasiyeti yedi oluyor.

Natürel ki hassasiyet, sadece tek bir ölçüt. Diğer bir deyişle çok daha farklı değişkenler fonksiyon içerisinde taraf alıyor. Örneğin size bir test verilmesi bölgesine bankacı size şahsen sorular sorabilir ve verdiğiniz yanıtlara nazaran soruların sırasını değiştirebilir. Bankacının bir karar verebilmesi için sorması gereken maksimum soru sayısıysa Boole fonksiyonunun sorgu karmaşası olarak biliniyor.

Bu konsepti birinci sefer 2012 yılında duyan Hung, konseptin kolaylığı ve zarafetine hayran kaldığını belirtti. Bunun üzerine bir tahlil üreten Hung, tahlilini bir tweette ve internet sahifesinde paylaştı. Tahlil o kadar olağandı ki, tahlilin tüm profesörlere tek bir ders içerisinde anlatılabileceğini söyledi. Sorunun tahlili de onlarca yıldır süregelen tartışmalara bir son verdi.

Araştırmanın tam haline ulaşmak için temasa tıklayabilirsiniz.

Bir Cevap Yazın

Kategoriler

Reklam Alanı

Son Yorumlar

    Reklam Alanı

    ×
    %d blogcu bunu beğendi: