Online Teknoloji ve Haber Bloğu
8 Yeni Tekrar Eden FRB Bulundu

8 Yeni Tekrar Eden FRB Bulundu

2019 yılının başlarında, uzayda tekrarlı bir halde ortaya çıkan radyo sinyali patlaması (FRB) olgusunu sırf tek bir yapıda, FRB 180814’te görebiliyorduk. Ocak ayında 2. FRB keşfedilmişti. 

Kanada’daki CHIME (Kanada Hidrojen Yoğunluğu Haritalama Deneyi) teleskobu kullanılarak yapılan çalışmalarda astronomlar, sekiz yeni FRB varlığını ortaya çıkardı. Araştırma sonuçlarını içeren makale arXiv sunucularında mekan aldı ve The Astrophysical Journal Letters’e kabul edildi. 

Böylelikle, bilinen FRB oluşumlarının sayısı 10’a çıkmış oldu. Yani artık bu olgular hakkında olgu tabanı oluşturabilir ve istatistiksel manada çalışmalar yürütebiliriz. Böylelikle FRB’lerin ne olduklarına dair haberlerimiz genişleyecektir.

Süratli Radyo Patlaması (FRB) nedir?

Süratli Radyo Patlaması, İngilizce ismiyle Fast Radio Burst (FRB) uzayda ortaya çıkan ve anlık olarak radyo olgularında sapmalara sebep olan büyük ölçekli lakin çok kısa vadeli radyo dalgası atımıdır. Bu FRB’ler sadece birkaç milisaniye sürerler. Gelgelelim tek bir patlamada 500 milyon güneşten daha çokça güç salınımı yaparlar.

Birden fazla FRB sadece tek seferlik olarak gerçekleşir ve ne hengam, nerede ortaya çıkacaklarını kestirmek bizim sahip olduğumuz bilimle imkansızdır. Çok karmaşık, güçlükle ve uğraşlı olsa da bu olguların köküne inmek mümkündür. 

Bu nedenle de tekrar eden FRB’ler büyük ilgi çekiyor. Düşündüğümüz kadar nadir olmadıklarının ortaya çıkması da galaksilerdeki köklerinin ortaya çıkartılmasına ve ne tıp ortamlarda ortaya çıktıklarına dair malumatlar verecektir. Ayrıyeten elimizde gereğince FRB örneği bulunması, bu oluşumları karşılaştırabilmemize de imkan sağlıyor. McGill Üniversitesi’nden fizikçi Ziggy Pleunis, bu yapıların kimilerinin ‘diğerlerden daha üretken’ olduğunu söylüyor. 

Makalede göze çarpan bir detaya nazaran bu sekiz yapıdan 6’sı sırf 1 sefer tekrar güç salınımı yaptı. Bir tanesi ise birinci keşfiyle birlikte yekun 3 sefer radyo gücü salınımı gerçekleştirdi. 

Tüm FRB’ler tekrar eder mi?

FRB oluşumları hakkındaki haberlerimiz kısıtlı. Harvard-Smithsonian’dan astrofizikçi Vikram Ravi, makalesinde tüm FRB’lerin aslında tekrar eden yapılar olduğunu fakat kimilerinin sairlerinden çok daha faal olduğunu söylemişti. Ravi bu olguları yanardağlara benzetmişti. 

Yani biz, gözlem yaptığımız vade içerisinde tekrarladığını gördüğümüz FRB’leri münferit bir kategori olarak ele alsak da aslında sairlerini bu kümeye koymamamızın tek sebebi gereğince uzun mühlet gözlem yapamamış olmamız. 

FRB’lerin emsal özellikleri de bulunuyor. Bunlar arasında çıkarttıkları sinyalin gitgide zayıflaması bulunuyor. Bu durum, FRB’lerin kökenleri hakkında da bir ipucu ortaya çıkartıyor. 

FRB aramaları devam ediyor

FRB’lerin bulunması ve incelenmesi şu anda astronomi yerküresinin bir numaralı gündem unsurları arasında yan alıyor. Araştırmacılardan biri olan Pleunis, “Doğanın bu türlü bir şeyi ortaya çıkarması çok inanılmaz. Başkaca, bu yapıda yalnızca nasıl çözeceğimizi bulmamız gereken çok kıymetli malumatlar saklı olduğunu düşünüyorum ve bu yolun tam ne olduğunu bulmaya çalışmak çok sefalı.” halinde konuştu.

Bu yapıları keşfetme maksadıyla kullanılan araçlar arasında Avustralya’daki ASKAP ve Parkes Gözlemevi üzere tesisler de bulunuyor. CHIME, bu aramalar için optimal hale getirilmemiş olmasına karşın FRB gözlemlerinde çok daha başarılı oldu. Sekiz yeni tekrar eden FRB, CHIME’ın yakaladığı sinyaller üzerinden kaydedildi. 

FRB’leri inceleyen eksperler, dağılımlarını, manyetik yapılarını ve kutuplaşmalarını kullanarak bu radyo sinyallerinin nasıl manyetik ortamlardan ve varsayımı olarak hangi uzaklıktan geldiğini çözmeye çalışıyor. 

Süratli Radyo Patlamaları hakkında şu anda çok ziyade haberimiz olmasa da yakın vakitte bilim kişileri yeni keşiflerle gelecek üzere duruyor.

Bir Cevap Yazın

Kategoriler

Reklam Alanı

Son Yorumlar

    Reklam Alanı

    ×
    %d blogcu bunu beğendi: