Online Teknoloji ve Haber Bloğu
İki Uçağın Havada Birbirine Girdiği, 349 Kişinin Öldüğü Kaza

İki Uçağın Havada Birbirine Girdiği, 349 Kişinin Öldüğü Kaza

Havacılık kesiminde hatayı sıfıra yakın tutabilmek için, yüksek teknolojiye sahip uçaklar, gelişmiş sistemlerle donatılmış havalimanları kullanılıyor. Ayıca kaliteli eğitimler almış, yetenekli çalışanlardan oluşan dinamik bir ortam mevcuttur.

Günümüzde, uçuş emniyeti çok yüksek seviyelere erişmiş olsa da güvenlik konusunda bu seviyelere ulaşılması, ne yazık ki yaşanan büyük kazalar ve can kayıpları sonrasında alınan önlemlerle gerçekleşebildi. Havacılıkta sık duyulan bir terim olan “Havacılıkta kurallar kanla yazılır” lafı, vakit zaman en acı şekliyle doğruluğunu bizlere göstermiş oldu.  

12 Kasım 1996, o kuralların yazıldığı günlerden birisi oldu:

Hindistan’ın başşehri Yeni Delhi Havalimanı, günümüzde olduğu üzere o yıllarda da en ağır hava trafiğinin yaşandığı kesimlerden biriydi. 12 Kasım 1996 günü hava trafik denetimlerinin (ATC) sözlerine nazaran, trafik çok ağırdı. Hava trafik kontrolörü V.K. Dutta, o gün çok sayıda uçağın tıpkı anda emniyetle uçmasından sorumlu olan kişiydi.  

Yeni Delhi Havalimanı, yalnızca bir adet radara sahipti. Hava trafik kontrolörleri uçakların lokasyonlarını iki boyutlu olarak görebiliyor, bu nedenle uçakların hangi irtifada uçtuklarını bilmiyorlardı. İrtifa bilgisini almak için pilotlarla irtibat halinde kalmaları gerekiyordu, tıpkı devranda pilotların verdikleri malumatın doğruluğunu da denetim edemiyorlardı. Itimat, her şeydi.

Suudi Arabistan'a bağlı olan bir Boeing 747 ile Kazakistan’a ilişkin IL-76 uçakları, Yeni Delhi Havalimanı sahasındaydı:

Radar hizmetlisi ATC Dutta, sorumluğu olduğu bu uçaklar ile mütemadi irtibatta kalarak, onlara uçuşlarını sürdürecekleri irtifalar hakkında malumatları sunuyordu. Kontrolör, Boeing 747’ye irtifa haberini verdikten sonra, öteki uçak IL-76'ya da seyretmesi gereken yüksekliği bildirdi.

Hizmetli, her iki uçağın birbirlerine gerçek uçtuklarını, aralarında yalnızca 300 metre kadar bir yükseklik uzaklığı olacağını malumatını de pilotlarla paylaştı:

Hizmetliyi dinleyen Boeing 747 pilotları, söylenen irtifaya gelerek, stabil bir biçimde uçuşlarına devam ediyorlardı. Başka taraftaki IL-76 uçağı, eski bir askeri uçaktan dönüştürülen bir yocu uçağıydı. Bu nedenle kabin tasarımı biraz daha farklı olan uçağın kokpitinde, birebir anda üç kişi mahal alıyordu. Pilotlar uçuş ile ilgilenirken, pilotların art kısmında yan formda oturan kişi de kule ile irtibatları sağlamakla yükümlüydü.

Kuleden aldığı irtifayı pilotlara bildiren art koltuktaki uçuş mühendisi, pilotların önünde nokta alan göstergelere bakmak için biraz gayret sarf etmeliydi. 

Boeing 747 gerçek irtifada gidiyordu. Nitekim IL-76'da bir sorun vardı:

Uçuşunu 747 jumbo jetten 300 metre yüksekte sürdürmesi gereken IL-76, süratle alçalıyordu. Durumu fark eden uçuş mühendisi, pilotlara yanlış irtifada olduklarını, acilen yükselmeleri gerektiğini söyledi. O sırada onlarında dev bir uçak gördüler:  Pilotlar, son hamlelerini yapmış olsalar da uçak yeterli yüksekliğe çıkamadı:

Hava trafik kontrolörü, hala radarında uçakların yüksekliğini göremiyordu. Her iki uçağın sinyali de kaybolmuştu. O esnada kesimde uçuş yapan bir sair askeri uçak, kuleye gökyüzünde ‘devasa bir patlama’ gördüğünü; alana sahih düşen iki uçak olduğunu bildirdi.

Acı tablo: Her iki uçaktan da sağ kurtulan olmadı:

Yeni Delhi'nin batısındaki bir kasaba olan Çarki Dadri’ye düşen uçaklar için derhal arama kurtarma çalışmaları başlatıldı. Kesime ulaşan ekipler, gördükleri manzara önünde donakaldılar. Uçakların enkazı neredeyse tarafın altına gömülmüştü. Yaşayanları bulma uğraşı ise olumsuz sonuçlandı. 

Evet kazaya sebep olan şey aslında neydi?

Yerküre kazanın haberi ile sarsılırken, kaza araştırma ekipleri derhal kara kutulara ulaşma çalışmalarını başlattılar. Kesimler o kadar derinlere gömülmüştü ki, kazı çalışması yapabilmek için yere iş makineleri getirmek zorunda kaldılar. Kazanın nedeni aylar boyunca bulunamadı. Kazakistan Havayolları, uçaklarının şiddetli bir türbülansa girdiğini, bu nedenle de süratle alçalma yaptığını sav ediyordu. 

Uzun çalışmalar ahir elde edilen kara kutular sayesinde, detaylı incelemeler yapıldı. Kokpit ses kayıtları dinlendi, uçakların kazadan derhal evvel gerçekleştirmiş oldukları manevralar incelendi. Araştırma ekibi, Boeing 747’nin verilen tüm talimatları tarafına getirdiği, sahih irtifada uçuşu sürdürdüğü konusunda hem fikirdi. Kazak havayollarına ilişkin uçakta ise karşıtlıklar laf konusuydu.

Ses kayıtları dinlendiğinde, pilotların İngilizcelerinin yeteri kadar âlâ olmaması nedeni ile ATC’den gelen komutlar konusunda baş karışıklığı yaşadıkları anlaşıldı. Pilotlar, Boeing 747’ye verilen irtifa malumatının, kendilerine verildiğini zannederek, alçalmaya devam ettiler. Artta oturan uçuş mühendisi, kendisine ilişkin irtifa göstergesine sahip değildi. Bu nedenle süratli alçalmayı anında fark edemedi, bu da felaketi kaçınılmaz kıldı.

Faciada tam 349 kişi hayatını kaybetti. Kazanın neden meydana geldiği ortaya çıkarıldı, lakin akabinde edinilen malumatlar çok daha sarsıcı bir tesir yarattı:

Havalimanında yan alan tek radar yüzünden uçakların irtifalarını göremeyen kontrolörler, pilotların verdikleri malumatları kağıtlara yazarak not tutuyorlardı. Aslında o yıllarda, irtifa haberi sağlayan radar teknolojisi birçok havalimanında kullanılıyordu. Yeni Delhi Havalimanı idaresi de bu radarı çoktan satın almıştı. Planlamalara nazaran kaza tarihinden tam iki hafta evvel radarın takılmış olması gerekiyordu. Şayet bu sistem kurulmuş olsaydı, hava trafik kontrolörü uçakların hareketlerini görebilecek, onları erkenden uyaracak ve bir faciayı önlemiş olacaktı.  

Cürümler zincirine eklenen bir vesair halka ise uçaklarda yan alması gereken TCAS ihtar sisteminin olmamasıydı. Bu nedenle pilotlar, karşıdan gelen uçak hakkında hiçbir fikirleri olmadan uçmaya devam ettiler. 

  • Not: TCAS sistemi, uçakların havada çarpışmalarını önler. Trafiğin durumu, gelen uçağın istikameti üzere daha birçok malumat vererek, pilotları uyarır. TCAS, gerektiği takdirde “alçal, yüksel” üzere sesli komutlar da vererek kazaların önlenmesinde çok kıymetli bir noktaya sahiptir. 

Yaşanan bu trajediden sonra Yeni Delhi havalimanına 2. radar sistemi kuruldu. TCAS sistemi neredeyse bütün uçaklarda zarurî hale getirildi. Ekiplerin birbirleri ile muhabere meselesi yaşamamaları ismine lisan konusundaki eğitimler ve zorunluluklar arttırıldı. Tüm bu tedbirler, günümüzde havacılığın en inançlı ulaşım yolu olmasına ekte bulundu, lakin ne yazık ki birtakım kuralların konması için yüzlerce insanın hayatını kaybetmeleri gerekti.

Bir Cevap Yazın

Kategoriler

Reklam Alanı

Son Yorumlar

    Reklam Alanı

    ×
    %d blogcu bunu beğendi: