Online Teknoloji ve Haber Bloğu
Türkiye, Netflix’e ‘Genel Denetim’ Getiren Birinci Devlet Oldu

Türkiye, Netflix’e ‘Genel Denetim’ Getiren Birinci Devlet Oldu

2010’lu yılların başında, cebimizdeki ve hanemizdeki internet standartlarının yükselişe geçmesi, TV izleme alışkanlıklarımızı kökten değiştirdi. Bu durum ABD’de kişilerin meskenlerine DVD ve CD gönderirken internet sitesinden birtakım içerikler sunmaya başlayan Netflix’e de çok yaradı. Şirket kısa müddet içerisinde o denli süratli büyüdü ki bir Silikon Vadisi devi haline geldi. 2016’da aniden 130 farklı memlekette de hizmet vermeye başladı.

Bu atılım, büyük buhranları de beraberinde getirdi. Firmanın aniden 130 devlette birden hizmete girmesiyle birlikte kimi tutucu hale sahip devletlerin vaziyetleri derhal malûm oldu. Asya devleti Endonezya’da devlet, Netflix’in yayıncılık siyasetlerini sert halde eleştirdi. Endonezya hükümetine bağlı -bir nevi memleketimizdeki Türk Telekom’un karşılığı- olan internet servis sağlayıcısı Telkom, Netflix’in içeriklerine sansür getirdi.

Gelgelelim bu sansür, yalnızca Telkom’dan internet hizmeti alan aboneleri ilgilendiriyordu. Yani memleket umumunda kapsamlı bir kontrol teşebbüsü değildi. Netflix ne yapacağını şaşırdı. Devletteki aboneler, Netflix’te son nokta az sayıda ve kalitesiz imalatlar görmeye başladılar. VPN servisleri “Netflix’i Amerika’da yaşıyormuş üzere izleyin” hizmetleri satmaya başladılar. Eninde ahir Netflix, Telkom ile görüştü.

16 ay evvel, Netflix'in kurucusu Reed Hastings şu tabirlerde bulunmuştu: “Biz Suudi Arabistan’da varız, Pakistan’da varız. Yani oralarda sorun çıkmayacak da Türkiye’de mi çıkacak?”

Netflix, internet yayıncılığında küresel çapta yükselen tek şirket değildi. Amazon da Prime hizmetiyle Asya memleketlerine giriş yapmış ve eş vakitli olarak o da dertler yaşamıştı. Hindistan, Endonezya üzere devletler, nüfus açısından kıymetli pazarlardı. Netflix ve Amazon, orta yolu bulmak için zihnisinir bir adım daha attı.

İçerikler, o memlekette yasaklara maruz kalmadan bir nevi otosansürle yayınlanacaktı. Yani Netflix, sorun yaşadığı ve yaşayacağı memleketler için içeriklerini kendisi sansürleyecekti. O denli de oldu. Hindistan’da memleketin diyanetine, lisanına ve bayrağına yönelik hakaret içeren, uygunsuz içerikler sansürlendi. Cinsellik, alkol ve küfür üzere ögelere dokunulmadı.

Cemal Kaşıkçı cinayeti, bir komedyen, Netflix ve Suudiler:

 

Suudi Arabistan’daki Netflix içerikleri zati sonluydu. Lakin bu durumun devletteki sansür pratikleriyle bağlantısı yoktu. Netflix içerikleri aslında devlet memleket değişiyordu. Platform, Suudilerle arasını bozacak içerikleri esasen hiç yayınlamamıştı bile. ABD ve Suudilerin yakınlığını bilmeyen esasen yoktu. Lakin o sıralar, yerküre Türkiye’yi de yakından ilgilendiren çok farklı bir hadiseyle çalkalanıyordu.

Dünyaca tanınan Suudi kökenli gazeteci Cemal Kaşıkçı, 2 Ekim 2018’de İstanbul’da öldürüldü. Cinayetin ardında, Suudi Prens Muhammed Bin Salman’ın olduğu bilinen bir detaydı. Aylarca tartışılan bu mevzu, ABD’de yaşayan ünlü Suudi komedyen Hasan Minhaj’ın dikkatini çekti. Netflix ile itilafı bulunan komedyen The Patriot Act isminde politik güldürü programı hazırladı.

Programın 2. kısmında Hasan Minhaj, Cemal Kaşıkçı cinayetiyle ilgili Suudi hükümeti suçlayan nükteli göndermeler yaptı. Bunun üzerine Suudi Arabistan yetkilileri, programın yalnızca 2. kısmını kaldırması için Netflix’e yaptırım uyguladı. Suudi bir komedyenin, en büyük şüphelinin memleketindeki hükümet olduğu cinayetle ilgili söylemleri, kendi memleketinde sansürlendi.

Netflix Türkiye, otosansür ihtimalleri ve RTÜK:

1 Ağustos 2019 itibariyle yürürlüğe giren yasal düzenleme gereği devletimizdeki Netflix ve gibisi platformlara RTÜK kontrolü gelecek. RTÜK, tespit ettiği içerikleri kaldırma salahiyetine sahip olacak. Elbette Netflix içerikleri de çok günahsız değil. Platform son yıllarda artan cinsellik, uyuşturucu ve şiddet temalarından ötürü ağır tenkitler aldı. Velev kendi devleti ABD’de bile Netflix’in içerikleri tartışma konusu oldu.

Memleketimizdeki yasal düzenlemeler, Netflix’i tıpkı Hindistan üzere memleketlerde olduğu üzere bir “otosansür” pratiği yapmaya zorlayabilir. Platform, RTÜK ile sorun yaşamadan içeriklerini Türkiye’deki standartlara nazaran düzenleyebilir. Bu türlü bir durumda, esasen 200 – 250 bin bareminde olan Türk abonelerinin değerli bir kısmını kaybedebilir. Velev korsana olan eğilim artabilir.

Türkiye, Netflix ve gibisi platformlara ait esaslı bir düzenlemeyi getiren birinci devlet oldu. Daha önceleri yapılan bu düzenlemeler, yukarıda okuduğunuz üzere yalnızca kimi içerikleri ya da belli başlı bir internet servis sağlayıcısını ilgilendiriyordu. Türkiye’de ise yapılan yasal düzenleme, tüm internet yayıncılığı kolunu, internette yayınlanan tüm TV ve film içeriklerini ilgilendiriyor.

TV neyse internet de o:

Türkiye, yerkürenin en çok seri izleyen ve seri üreten memleketlerinden birisi. Geçtiğimiz hafta, Behzat Ç. örneği üzerinden size yerli yayın platformlarının değerini vurgulamıştık. Netflix’in kültürel pazarlama aracı olarak “Amerika” imajı sattığını esasen görmek güçlükle değil. Ama bu düzenleme devletimizin yerli yayıncılarını da tesiri altına alıyor.

Bugüne kadar kısıtlamalar nedeniyle kan kaybeden Türk televizyonlarının dramını, artık internet yayıncıları da paylaşacak. Yani TV’de gördüğümüz neyse, internet platformlarında da birebir halde içeriklerle karşılaşacağız.

  • Asıllar: Resmi GazeteReuters, BBCBuzzfeed News, Variety, Washington Post

Bir Cevap Yazın

Kategoriler

Reklam Alanı

Son Yorumlar

    Reklam Alanı

    ×
    %d blogcu bunu beğendi: