Online Teknoloji ve Haber Bloğu
Yerküremiz Asteroitlerden Nasıl Korunuyor?

Yerküremiz Asteroitlerden Nasıl Korunuyor?

Aslında şöyle bir düşününce asteroitlerin şu an karşılaştığımız tehlikeler arasında en üst sırada olmadığını söyleyebiliriz. Kendi faaliyetlerimiz yaşadığımız iklimi ve habitatı değiştiriyor. Kullandığımız antibiyotikler yeni ölümcül bakteri çeşitlerinin veladetine sebep oluyor. Her şeyden öte, birden çok nükleer silah bulunduran bir gezegende yaşıyoruz.

Lakin doğal ki asteroitler de büyük bir tehlike. Bir asteroidin yerküreye çarpması tsunamiler, şok dalgalarını ve haddinden fazla yüksek süratlerde esen rüzgarları tetikleyebilir. Bu yüzden, devrini bu türlü bir senaryoya hazırlanmaya harcayan bilim adamları mevcut.

Günümüze kadar gözlemlenen hiçbir asteroit hayatlarımızda büyük çapta bir yıkıma neden olma bahtına sahip değil. Potansiyel tehlikeli asteroitleri ise sırf her gün okuduğumuz haber başlıklarında görme talihine sahibiz. Fakat NASA, FEMA ve gayri uzay ajansları bed bir senaryoya karşı hazır olmak için el ele verdi. Bir asteroit çarpmasını simüle edecekler.

New Mexico Üniversitesi'ndeki Yerküre ve gezegen bilimleri profesörü Mark Boslough durumu kendi açısından şöyle özetliyor:

“Sonuçlar muazzam büyüklükte olabilir… Potansiyel kent katilleri, bütün bir kıtayı yok edebilecek, velev medeniyetin çökmesine neden olabilecek tesirler hakkında konuşuyoruz. Lakin mümkünlük son radde düşük. Klasik düşük mümkünlük, ölümcül sonuç senaryosu. Bu bahiste endişelenmek için ziyade hengam harcamıyorum. ”

Pekala Bu Asteroitler Nereden Geliyorlar?

Güneş sistemimiz, Güneş’i çevreleyen, disk halinde irili ufaklı birçok unsurdan meydana geldi. Bunların büyük çoğunluğu birbiriyle bütünleşerek gezegenleri oluşturdu. Lakin hepsi birebir kadere sahip olmadı. Örneğin Mars ve Jüpiter arasındaki ortam. Jüpiter’in yüksek yan çekimi yerde gezegen oluşumunu engelledi. Böylelikle birçok ufak kaya modülleri birbirine çarptı ve asteroitleri oluşturdu. Bazen Jüpiter’in yerçekimi kuvveti, bu nesnelerin yörüngelerini sapmaya uğratarak Dünya’ya yakınlaştırabilir. Buzlu kuyruklu yıldızlar üzere başka nesneler devranla eliptik yörüngelerinde Dünya'ya yaklaşacaklar. Bu kuyruklu yıldızlar ve asteroitler bir araya gelerek “Dünyaya Yakın Nesneler” kümesini oluşturuyor. Metinde İngilizce kısaltması olan “NEO” kullanılacak.

NEO'lar, Güneş'in 1,3 astronomik ünitesinin içindeki rastgele bir objelerdir. Bir astronomik ünite (AU) 93 milyon mil (149.597.871 km), yani Güneş ve Yerküre arasındaki araya denk gelmektedir. 

Bilim adamları, potansiyel olarak tehlikeli asteroitler ismi verilen ve endişelenmemiz gereken NEO'ların bir listesini hazırladılar. Bunlar, Dünya’nın yörüngesinden geçen ve yaklaşık bir futbol stadyumu boyutlarında, Yerküre ve Ay arasındaki aranın yirmi katı uzağımızda bulunan objeler. Boslough, bu büyüklükteki bir şeyin Dünya'ya çarpması durumunda bölgesel felakete neden olacağını belirtti.

Bilim Adamları Ne Devrandır Asteroit Tesirleri Konusunda Telaşlı?

Yanıtımız 1694 yılı kadar eskiye dayanıyor. Gökbilimci Edmond Halley (Halley'in kuyruklu yıldızının ismini aldığı kişi) kuyruklu yıldızların Dünya’ya çarpabileceğini öne sürdü. 18. ve 19. yüzyılları boyunca gayri gökbilimcileri de kuyruklu yıldızların Dünya’ya çarpacağını düşündü. Lakin bilim adamlarının gözlemleyebildiği çok az kuyruklu yıldız vardı. Daha sonra, 1908’de Tunguska’da yaşanan bir hikaye Rusya’da bir ormanı dümdüz etti. 1930’larda bilim adamları Dünya’nın yakınından geçen Hermes üzere birçok büyük asteroit gözlemlemeye başladı.

1980 yılında, baba-oğul Luis ve Walter Alvarez, nadir bir element olan iridyumu 65 milyon yıllık bir kaya tabakası içinde keşfettiler. Bu husustaki hipotezleri, elementin büyük bir asteroid tarafından getirilmiş olmasıydı. 

Ama tahminen de çağdaş asteroid çarpması tarihinin en değerli hadisesi Dünya'da gerçekleşmedi. 1993 yılında, bilim adamları Carolyn ve Eugene M. Shoemaker ve David Levy, Jüpiter'in etrafında dönen bir kuyruklu yıldız keşfetti. Araştırmacıların kuyruklu yıldıza olan ilgileri, kuyruklu yıldızın Jüpiter’e çarpma mümkünlüğünü görmeleri ile birlikte inanılmaz arttı. Temmuz 1994’te de kuyruklu yıldız Jüpiter’e çarparak aylarca görülebilen siyah lekeler oluşturdu.

Şu an Ne Durumdayız?

Gezegen çapında savunma, milyonlarca, milyarlarca velev trilyonlarca dolarlık bir bütçeyle milletlerarası bir uğraştır. NASA’nın Gezegen Savunma Uyum Ofisi, asteroitleri gözlemleme, medya ve halkı mümkün tehlikelere karşı uyarmakla yükümlü durumda. Başkaca, tesirleri önlemek için araştırma teknikleri geliştiriyorlar ve potansiyel bir çarpmaya nasıl karşılık verecekleri konusunda hükümet ve FEMA üzere kurumlarla koordine haldeler. Avrupa Uzay Ajansı, Japon Uzay Araştırma Ajansı, Roscosmos ve yerküredeki gayrı uzay ajansları, NEO'ların izlenmesi ve araştırılması konusunda çeşitli çalışmalar ve girişimler yürütmektedir.

Pekala, şu anda mümkün tehditler nasıl gözlemleniyor? Bilim adamları Arizona Üniversitesi’nin “Catalina Sky Survey” girişimi, Hawaii’deki Pan-STARRS girişimi üzere girişimlerle uğraşırken NASA, uzayı gözlemleyen ve NEO’ları sınıflandıran teleskoplarla daima gözlem yapıyor.

Endişelenip endişelenmemeniz gerektiğine gelince, şu an için telaş verecek rastgele bir gözlem yapılmadı. 188 yıl boyunca hiçbir asteroitin çarpmayacağı düşünülüyor. Lakin keşfedilmemiş asteroitlerin akıbeti bilinmiyor. Hasebiyle bir çarpma laf konusu olursa, öznesi keşfetmediğimiz bir asteroit olacak. Günümüzde alışılmış ki NEO limitinin (140 metre ya da bir futbol alanı büyüklüğünde) altında olan boyutlara sahip asteroitler gezegenimize çarpabiliyor. Bu asteroitler de küçük çapta zarara yol açabiliyor. Gelgelelim büyük boyutlardaki asteroitler tespit edilseler bile şu an zararı en aza indirmek için tedbir almak dışında elimizden gelen hiçbir şey yok.

Bir Cevap Yazın

Kategoriler

Reklam Alanı

Son Yorumlar

    Reklam Alanı

    ×
    %d blogcu bunu beğendi: